باسقۇنچىلىققا ئۇچرىغان ئايال ئىددەت تۇتامدۇ؟

سوئال: ئەسسالامۇئەلەيكۇم، ئۇستاز! باسقۇنچىلىققا ئۇچرىغان ئايال ئىددەت تۇتامدۇ؟

جاۋاب: ۋەئەلەيكۇم ئەسسالام ۋەرەھمەتۇللاھى ۋەبەرەكاتۇھۇ.

بارلىق ھەمدۇسانا جانابى ئاللاھقا بولسۇن، شۇنداقلا پەيغەمبىرىمىزگە، ئائىلە – تاۋابىئاتلىرىغا ۋە ئۇنىڭغا تاكى قىيامەتكىچە ئەگەشكەنلەرگە دۇرۇت – سالاملار بولسۇن.

باسقۇنچىلىققا ئۇچرىغان ئايال ئىددەت تۇتۇش مەسىلىسىدە ئالىملارنىڭ قاراشلىرى بىردەك ئەمەس.

ھەنەفىي مەزھەپ بىلەن شافىئىي مەزھەپ ئالىملىرى ئۇنداق ئايالغا ئىددەت تۇتۇش يوق، دەپ قارايدۇ. بۇ قاراش ئەبۇ بەكىر، ئۆمەر ۋە ئەلى رەزىيەللاھۇ ئەنھۇلاردىن رىۋايەت قىلىنغان.

مالىكىي مەزھەپ ئالىملىرى بىلەن ھەنبەلىي مەزھەپ ئالىملىرى ئۇنداق ئايالنىڭ ئىددىتى ئادەتتە، تالاق قىلىنغان ئايالدەك 3 ھەيز بولىدۇ، دەپ قارايدۇ.

ئىمام ئەھمەدتىن كەلگەن يەنە بىر قاراشتا بىر ھەيز ئىددەت تۇتىدۇ، دەپ قارىغان. بۇ مالىكىي مەزھەپتىمۇ بار قاراشتۇر. بۇنى ئىمام ئىبنى تەيمىيە تەرجىھ قىلغان بولۇپ.مۇشۇ قاراش مۇۋاپىق.(1)

بۇنىڭغا ئاساسەن ئەگەر ئېرى بار ئايال بولسا، بىر ھەيز كۆرۈپ قورسىقىدا يوقلىقى ئىسپاتلانغانغا قەدەر ئېرى ئايالغا يېقىن كەلمەي تۇرىدۇ. ئەگەر قورسىقىدا بارلىقى ئىسپاتلانسا، بالىنى تۇغۇپ بولغىچە يېقىن كەلمەي تۇرىدۇ.

ئېرى يوق ئايال بولسا، بىر ھەيز كۆرۈپ قورسىقىدا يوقلىقى ئىسپاتلانغاندىن كېيىن ياتلىق بولسا بولىدۇ. ئەگەر قورسىقىدا بارلىقى ئىسپاتلانسا، بالىنى تۇغۇپ بولغىچە ياتلىق بولالمايدۇ.

ۋەللاھۇ ئەئلەم.

دوكتور ئابدۇلئەزىز رەھمەتۇللاھ

2011. 8 . 3

«پەتۋالار مەجمۇئەسى»، 1 – توم، 420 – بەت. 107 – نومۇرلۇق پەتۋا.

——————————————————————-
1. «المغني»، 8/79 – 80. «الإنصاف»، 9/295 «سبل السلام»، 3/207 «حاشية الدسوقي»، 2/471.

جاۋاب يېزىش

ئېلېكتىرونلۇق خەت ئادرېسىڭىز ئاشكارىلانمايدۇ. * بەلگىسى بارلارنى چوقۇم تولدۇرۇسىز